Το 2013 είναι μια σημαντική χρονιά για την Ευρωπαϊκή Αλιεία. Η Μεταρρύθμιση της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής βρίσκεται στο τελικό στάδιο για την υιοθέτησή της. Μετά από την εντυπωσιακή αποδοχή της πρότασης από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο με ευρύτατη πλειοψηφία, η προσδοκία ότι  σύντομα θα ανοίξει μια νέα περίοδος βιώσιμης διαχείρισης του αλιευτικού πλούτου των ευρωπαϊκών θαλασσών αποτελεί ρεαλιστική προοπτική.
Η πραγματικότητα στις Ευρωπαϊκές θάλασσες επιβάλει αλλαγές άμεσες και εκτεταμένες. Τα ψάρια λιγοστεύουν και κάποια ήδη έχουν από χρόνια εξαφανιστεί ή καταλήξει να είναι σπάνια. Πολλές μελέτες βεβαιώνουν αυτή τη διαπίστωση αλλά και οι ίδιοι οι παλαιότεροι επαγγελματίες ψαράδες παραδέχονται και συνομολογούν πως τα ψάρια είναι πολύ λιγότερα από όσο θυμούνται στα νιάτα τους.

Οι επιπτώσεις της κατάστασης είναι προφανείς. Λιγότερα ψάρια, σημαίνει λιγότερο εισόδημα, περισσότερα έξοδα για τον ψαρά, σκληρότερες συνθήκες δουλειάς, χρέη και αδιέξοδα. Σημαίνει επίσης φτωχότερη και υποβαθμισμένη θάλασσα, πληγωμένο και ασθενές οικοσύστημα με σοβαρές επιπτώσεις όχι μόνο περιβαλλοντικές αλλά και οικονομικοκοινωνικές για τις παράκτιες περιοχές, όπου η ζωντανή θάλασσα είναι όρος βιολογικής και οικονομικής επιβίωσης για τους κατοίκους της. Χρειάζεται να αντιστρέψουμε αυτή την κατάσταση. Τα ψάρια είναι σημαντικά όχι μόνο για τη βιοποικιλότητα – είναι σημαντικά για την οικονομία μας.

Ακριβώς για να αντιμετωπιστούν αυτές οι δύο πτυχές, η περιβαλλοντική και η κοινωνικοοικονομική, εξ’ ίσου σημαντικές και αλληλο-τροφοδοτούμενες, προωθούμε τα τελευταία χρόνια τη μεταρρύθμιση της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ολοκληρώθηκαν σήμερα στις 6:30 το πρωί, μετά από μακρά ολονύκτια συνεδρίαση οι Εργασίες του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αλιείας της 14ης Μαίου 2013. Οι Ευρωπαίοι Υπουργοί Αλιείας ενέκριναν μια αναθεωρημένη εντολή για να διευκολυνθεί η επόμενη φάση των διαπραγματεύσεων μεταξύ της ιρλανδικής Προεδρίας και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, σχετικά με τη μεταρρύθμιση της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής.

Η αρμόδια Επίτροπος Θαλασσίων Υποθέσεων και Αλιείας Μαρία Δαμανάκη δήλωσε:

«Το Συμβούλιο έκανε ένα καλό βήμα προς τα εμπρός και πραγματικά προσπάθησε να έρθει πιο κοντά στη θέση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου προκειμένου να βρεθεί μια συμβιβαστική λύση. Πιστεύω ότι η συμφωνία είναι δυνατή και ελπίζω ότι μπορούμε να καταλήξουμε σε αυτήν κατά τη διάρκεια της Ιρλανδικής προεδρίας. Πρέπει άμεσα να επιτύχουμε τη συμφωνία ώστε να δοθεί η δυνατότητα στην Κομισιόν να επικεντρωθεί στα θέματα που αφορούν στην εφαρμογή της.

Πρέπει να λύσουμε τα πρακτικά ζητήματα και ταυτόχρονα να βοηθήσουμε τους αλιείς μας να προσαρμοστούν στη νέα κατάσταση επειδή συνιστά μια ριζική αλλαγή στον τρόπο που ψαρεύουμε μέχρι σήμερα. Πρέπει να παρέχουμε κάθε δυνατή υποστήριξη στον αλιευτικό μας τομέα και στις διοικήσεις μας. Θεωρώ ότι σήμερα το πρωί οι ειδήσεις είναι θετικές και ελπίζω ότι και τις επόμενες εβδομάδες θα εργαστούμε από κοινού με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο για να διευκολυνθεί η διαδικασία και να καταλήξουμε σε μια πρώτη συμφωνία.»

Η Μαρία Δαμανάκη έχει αποδείξει από παλιά τον αγωνιστικό της χαρακτήρα. Το 1973 ήταν η φωνή της εξέγερσης ενάντια στη στρατιωτική δικτατορία στην Ελλάδα. Εκείνη τη εποχή, 21 ετών φοιτήτρια της σχολής Χημικών Μηχανικών, καλούσε από το ραδιόφωνο του κατειλημμένου Πολυτεχνείου τον πληθυσμό σε αντίσταση κατά των στρατιωτικών. Εκείνοι χτύπησαν την «Εξέγερση του Πολυτεχνείου» αιματηρά. Η Δαμανάκη οδηγήθηκε στη φυλακή και βασανίστηκε. Λιγότερο από ένα χρόνο αργότερα, η στρατιωτική δικτατορία κατέρρευσε και αυτό ήταν μια νίκη για τη Δαμανάκη.

40 χρόνια από τότε, η Δαμανάκη είναι η Εκπρόσωπος της Αθήνας στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Ως Επίτροπος της Αλιείας φέρνει στα Ευρωπαϊκά πράγματα, το τέλος της υπεραλίευσης που ζήσαμε για δεκαετίες με τη δραστηριότητα έως και 100.000 ευρωπαϊκών σκαφών. Η τωρινή θέση της, ως Επιτρόπου Αλιείας, δεν ήταν η δουλειά που ονειρευόταν να κάνει: «Αν γίνεις Επίτροπος της ΕΕ, ως Έλληνας δεν μπορείς να επιλέξεις τον τομέα σου» είπε κάποτε, λακωνικά.

Τον τελευταίο μήνα συνέβησαν ορισμένα αξιοσημείωτα γεγονότα:

• - Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο των Υπουργών Οικονομικών συμφώνησε να δώσει παράταση επτά ετών στην Ιρλανδία και στην Πορτογαλία για την αποπληρωμή των χρεών τους.

- Στην Κομισιόν ανακοινώσαμε την πρόταση να δοθεί παράταση δύο χρόνων στη Γαλλία για την αντιμετώπιση των ελλειμμάτων της. Ο αντιπρόεδρος και υπεύθυνος για την οικονομία Ολι Ρεν δήλωσε ότι «ο ρυθμός της δημοσιονομικής προσαρμογής των ευρωπαϊκών χωρών τώρα επιβραδύνεται».

- Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα μείωσε περαιτέρω τα επιτόκια δανεισμού. Δήλωσε ανοικτή ακόμη και σε αρνητικά επιτόκια ανησυχώντας για «τα αναπόφευκτα  υφεσιακά αποτελέσματα της δημοσιονομικής προσαρμογής στην Ευρώπη».

Οι σημαντικές αυτές εξελίξεις επισκιάστηκαν σε έναν βαθμό από την αναβολή των διαδικασιών για την Τραπεζική Ενωση έπειτα από πρωτοβουλία της Γερμανίας και άλλων κρατών-μελών. Ωστόσο η πραγματικότητα που διαγράφεται είναι ευδιάκριτη: οι τρεις κεντρικοί ευρωπαϊκοί θεσμοί επιχειρούν να μετατοπίσουν την οικονομική τους πολιτική σε περισσότερο αναπτυξιακή κατεύθυνση.

Αξιότιμε Πρωθυπουργέ, Υπουργοί, Αντιπρόεδρε κ. de Fontaine Vive, Γενικέ Γραμματέα κ. Winbow, Εκλεκτοί Προσκεκλημένοι, Κυρίες και Κύριοι,

Σας ευχαριστώ θερμά και από καρδιάς για το ενδιαφέρον που επιδείξατε στην οργάνωση αυτού του σημαντικού – για τα Μεσογειακά και Ευρωπαϊκά δεδομένα – Συνεδρίου των Αθηνών, για τη γαλάζια ανάπτυξη στη Μεσόγειο. Σας ευχαριστώ και σας καλωσορίζω όλους και όλες. Εσείς που συμμετέχετε εδώ είστε σε μεγάλο βαθμό πρωταγωνιστικές προσωπικότητες στον τομέα της ναυτιλίας, της επιχειρηματικότητας, των επιστημών και των δραστηριοτήτων που έχουν σχέση με τη θάλασσα. Μπορείτε με τη συμμετοχή σας να επηρεάσετε αποφασιστικά και θετικά την ΕυρωΜεσογειακή Συνεργασία και Επιχειρηματικότητα.

Η εποχή μας είναι μια δύσκολη εποχή. Η οικονομική κρίση είναι μια πανευρωπαϊκή πραγματικότητα. Ιδιαίτερα το Νότιο, το Μεσογειακό τμήμα της Ευρώπης βιώνει αυτή την κρίση με τρόπο επώδυνο. Σοβαρά είναι και τα προβλήματα και οι δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι χώρες του Μεσογειακού τόξου που δεν ανήκουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Διαφορετικά, αλλά σοβαρά. Κινούμαστε όλοι σε ένα ρευστό και αβέβαιο πλαίσιο. Δεν υπάρχουν ήρεμες θάλασσες στις μέρες μας. Βεβαίως εσείς οι θαλασσινοί ξέρετε καλύτερα απ’ όλους πως «Στην ήρεμη θάλασσα όλοι είναι καπεταναίοι». Αλλά εμείς εδώ έχουμε μπροστά μας φουρτουνιασμένη θάλασσα. Τι κάνουμε; Αν «δε φυσά ούριος άνεμος, τράβα κουπί», λέει μια παλιά Εγγλέζικη παροιμία.